Şekerin bağımlılık yaptığını biliyor muydunuz?

<div style="text-align: justify;"><b>Aşırı tatlı tüketmek sağlığa zararlı olduğu halde tatlı yeme arzusunu dürten nedir?</b></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Birçok bilim insanı, hayatta kalma mücadelesinde şekerin kilit bir role sahip olduğunu, bu nedenle şeker arzumuzun içgüdüsel olarak kamçılandığını iddia ediyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Yemek yediğimizde basit şeker glikoz bağırsaklarımızdan emilerek kana karışır ve vücudumuzdaki bütün hücrelere dağıtılır.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Nöron adı verilen yüz milyar adet sinir hücresi için tek besin kaynağını sağladığı için glikoz özellikle beyin açısından büyük önem taşır.</div><div style="text-align: justify;"></div><div style="text-align: justify;"><br />Nöronlar glikoz depolayamadığı için kandan sürekli glikoz akışına ihtiyaç duyar.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Diyabetlerin yakından bildiği gibi kan şekeri düşen biri kısa sürede komaya girer.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Araştırmacıların yaptığı bir test ilginç bir sonuç verdi: Şekerin sadece tadı bile beynimizi canlandırabiliyor. Şekerle tatlandırılmış suyla ağzını çalkalayan deneklerin tatlandırıcı kullanılan karışımla ağzını çalkalayanlara oranla zeka testinde daha başarılı olduğu tespit edildi.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><b>Şekerin altı türü</b></div><br /><div style="text-align: justify;"><span style="font-weight: bold;"><br /></span></div><div style="text-align: justify;"><b>Glikoz:</b> Kanda taşınabilen basit şeker. Sofra şekeri olan sukrozun yarı bileşenidir.</div><br /><div style="text-align: justify;"><b>Fruktoz:</b> Meyvelerde bulunan doğal şeker. Sukrozun diğer yarısını oluşturur.</div><div style="text-align: justify;"><b>Sükroz:</b> Sofra şekeri olarak bilinir. Şeker kamışı ve şeker pancarında doğal oluşur.</div><div style="text-align: justify;"><b>Laktoz:</b> Sütte bulunan şeker. İnek sütünün %5'ini oluşturur.</div><div style="text-align: justify;"><b>Maltoz:</b> İki glikoz molekülünün bileşiminden oluşur.</div><div style="text-align: justify;"><b>Yüksek fruktozlu mısır şurubu:</b> Glikozun yarısının fruktoza dönüştürüldüğü mısır şurubu. Kimyasal olarak sukroza çok benzer.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Diyabetlerin yakından bildiği gibi kan şekeri düşen biri kısa sürede komaya girer.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><b>Şekerle olan aşk-nefret ilişkimiz</b></div><br /><div style="text-align: justify;"><span style="font-weight: bold;"><br /></span></div><div style="text-align: justify;">Şekerle olan 'alengirli' ilişkimiz doğuştan başlar, tatlıya karşı zaaflı doğarız.</div><br /><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Washington Üniversitesi'nde yapılan bir araştırma yeni doğan bebeklerin tatlıyı diğer tatlara tercih ettiğini ve çocukların yetişkinlerden daha fazla tatlıya düşkün olduğunu ortaya koydu.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Birçok bilim insanı çocukların tatlı düşkünlüğünün evrimsel bir kalıntı olduğuna inanıyor. Gıdanın kıt olduğu dönemlerde, yüksek kalorili yiyecekleri tercih edenlerin yaşama şansı daha fazlaydı.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Günümüzdeki sorun ise rafine şekerin fazlasıyla kullanılıyor olması. Çocuk obezlerin sayısının artmasının bir nedeni bu olabilir.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Sağlık görevlileri erken yaşta tatlıya eğilimleri gelişmesin diye artık ebeveynlere bebeklerine tatlı şeyler vermekten sakınmalarını öneriyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><b>Bazıları neden aşırı tatlı yer?</b></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Aşırı şeker tüketimi sağlıksız beslenme alışkanlıklarına yol açabilir. Şeker, "mutluluk hormonu" olarak bilinen serotonin hormonunun salgılanmasını tetiklediği için keyif verici işlev de görür.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Şekerin verdiği bu ani 'keyif' duygusu, kutlamalarda ya da kendimizi ödüllendirme ve rahatlatma anlarında tatlıya başvurmamızın nedenlerinden biridir.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Fakat şeker insülin artışını tetikler. Çünkü vücudumuz kandaki glikoz seviyesini normale çekmeye çalışır. Bunun sonunda yaşanan 'şeker çöküntüsü' daha fazla tatlı yeme arzusunu kışkırtarak aşırı tatlı yeme döngüsünü doğurur.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><b>Nerede duracağını bilmek</b></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Buna ek olarak vücudumuz belli şekerlerden yeterince aldığımızı tespit edecek durumda değildir.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Araştırmalar, fruktoz ile tatlandırılmış yiyecek ve içeceklerin aynı kaloriye sahip diğer yiyecekler kadar doluluk ve tatmin hissi yaratmadığını ortaya koydu.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Yale Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmada, glikozun beyinde yeme arzusunu tetikleyen bölümü bastırdığı, ancak fruktozun aynı işlevi görmediği tespit edildi.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Ayrıca denekler, glikozun fruktoza kıyasla daha fazla tatmin duygusu yarattığını bildirdi.</div><div style="text-align: justify;">Bu iki faktör aşırı yeme riskini arttırıyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">İşlenmiş gıdaların çoğu sukroz katılarak aşırı tatlandırılıyor. Sukrozun %50 bileşeni ise fruktoz. Günlük tükettiğimiz gıdalar aşırı fruktoz yüklü olabiliyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><b>Doğru miktar ne?</b></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Vücudumuz meyve, bal ya da sütte bulunan doğal şeker ile şeker kamışı ve şeker pancarından çıkarılan işlenmiş şeker arasında ayrım yapamıyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Aldığımız bütün şeker glikoz ve fruktoz olarak parçalanarak karaciğer tarafından işleniyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Şeker glikojen ya da yağ olarak depolanıyor ya da glikoz olarak kan yoluyla hücrelerde kullanılmak üzere dağıtılıyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Yani sağlık açısından belirleyici olan, alınan şekerin miktarı.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Sağlık uzmanları, hangi türden olursa olsun beslenmemize katılan şeker miktarının toplam gıdadan aldığımız enerjinin %10'undan fazlasını oluşturmaması gerektiğini söylüyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Yani yaşa, kiloya, aktiflik durumuna göre değişmekle beraber, aldığımız şekerin ortalama olarak erkekler için günde 70 gramı, kadınlar için ise 50 gramı aşmaması gerekiyor.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">50 gram şeker 13 tatlı kaşığı toz şekere, iki kutu meşrubata, sekiz çikolatalı bisküviye eşdeğer.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">Marketlerde alışveriş yaparken de şunu ölçü alabiliriz: 100 gramında 15 gram şeker barındıran bir işlenmiş gıda aşırı şekerli, 100 gramda 5 gram barındıranı ise düşük şekerli olarak sınıflandırılabilir.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div>

Şekerin bağımlılık yaptığını biliyor muydunuz?

Aşırı tatlı tüketmek sağlığa zararlı olduğu halde tatlı yeme arzusunu dürten nedir? Birçok bilim insanı, hayatta kalma mücadelesinde şekerin...

Devamı »